O le talafaasolopito o le paso jigsaw

O le mea ua ta'ua o le jigsaw puzzle o se taaloga paso e vaevaeina ai le ata atoa i ni vaega se tele, fa'alavelaveina le fa'asologa ma toe fa'apotopotoina i le ata muamua.

E oo lava i le seneturi muamua T.L.M., sa i ai i Saina se paso fa'ata'ita'i, lea e ta'ua fo'i o le tangram. E talitonu nisi tagata o le paso fa'ata'ita'i aupito leva lea i le talafaasolopito o le tagata.

O le uiga faʻaonaponei o le paso jigsaw na fanau mai i Egelani ma Farani i le vaitau o le 1860.

I le 1762, o se tagata fa'atau fa'afanua e igoa ia Dima i Falani sa i ai sona lagona e tipi se fa'afanua i ni vaega se tele ma faia ai se paso mo le fa'atau atu. O le i'uga, o le aofa'i o fa'atauga e tele atu nai lo le aofa'i o le fa'afanua atoa.

I le tausaga lava lea i Peretania, na faia ai e le tagata lomitusi o John Spilsbury le paso mo faafiafiaga, o le paso sili ona leva lea i ona po nei. O lana amataga foi o le faafanua. Na ia faapipiiina se kopi o le faafanua o Peretania i luga o le laulau, tipi le faafanua i ni fasi vaega laiti i tafatafa o vaega taitasi, ona faasalalau lea mo tagata e faatumu. E manino lava o se manatu lelei lea e mafai ona aumaia ai ni tupe mama tetele, ae e leai se avanoa o Spilsbury e vaai ai i lana mea fou e lauiloa aua na maliu o ia i le 29 o ona tausaga.

fale (1)
fale (2)

I le vaitau o le 1880, na amata ona motusia paso mai tapulaʻa o faʻafanua ma faʻaopoopo i ai le tele o autu faʻasolopito.

I le 1787, na lolomiina ai e se tagata Egelani, o William Darton, se paso e iai ata o tupu uma o Egelani, mai ia William le Faato'ilaloina e oo atu ia George III. E manino lava o lenei paso e iai sona sao fa'alea'oa'oga, aua e tatau ona e iloa muamua le fa'asologa o tupu fa'asolosolo.

I le 1789, na faia ai e John Wallis, o se tagata Egelani, le paso o laufanua, lea na avea ma autu sili ona lauiloa i le lalolagi o paso na sosoo ai.

Peitaʻi, i nei tausaga, o le paso sa avea pea ma taaloga mo ē mauoa, ma e lē mafai ona lauiloa i tagata masani. E faigofie lava le māfuaaga: E iai faʻafitauli faʻapitoa. Sa lē mafai ona faia le gaosiga tele faʻamekanika, e tatau ona tusia i lima, valivali ma tipi. O le tau maualuga o lenei faiga faigata e mafua ai ona tutusa le tau o se paso ma le totogi o tagata faigaluega masani mo le masina e tasi.

Seia oo i le amataga o le seneturi lona 19, sa i ai se laasaga faatekinolosi ma ausia ai le gaosiga tele o paso. O na paso tetele ua avea ma taimi ua tuanai, ua suia i ni fasi mama. I le 1840, na amata ai e le au gaosi oloa Siamani ma Farani ona faaaoga le masini su'isu'i e tipi ai le paso. I le tulaga o meafaitino, na suitulaga ai le kopa ma le pepa malo i le pepa malo, ma na matua faaitiitia ai le tau. I lenei auala, ua lauiloa moni lava paso ma e mafai ona faaaogaina e vasega eseese.

fale (3)
fale (4)

E mafai fo'i ona fa'aaogā paso mo fa'asalalauga fa'apolokiki. I le taimi o le Taua Muamua a le Lalolagi, sa fiafia itu taua uma e lua e fa'aaogā paso e fa'aalia ai le lototoa ma le finafinau o a latou lava fitafita. Ioe, afai e te mana'o e ausia le aafiaga, e tatau ona e fa'aauau pea ona iloa mea o lo'o tutupu. Afai e te mana'o e fa'aauau pea ona iloa mea o lo'o tutupu, e tatau ona e faia vave le paso, lea e matua leaga ai fo'i lona lelei ma e matua taugofie ai fo'i lona tau. Ae ui i lea, i lena taimi, o le paso o se auala o fa'asalalauga na fa'aauau pea ma nusipepa ma leitio.

E oo lava i le taimi o le Pa'ū Tele o le Tamaoaiga ina ua mavae le fa'aletonu tau tamaoaiga o le 1929, sa lauiloa pea paso. I lena taimi, e mafai e tagata Amerika ona fa'atau se paso e 300 fasi i luga o faleoloa nusipepa mo le 25 sene, ona mafai lea ona latou fa'agaloina faigata o le olaga e ala i le paso.


Taimi na lafoina ai: 22-Nov-2022