Iphazili ebizwa ngokuba yijigsaw ngumdlalo wephazili osika wonke umfanekiso ube ziinxalenye ezininzi, uphazamise ucwangco kwaye uwudibanise kwakhona ube ngumfanekiso wokuqala.
Kwasekuqaleni kwenkulungwane yokuqala ngaphambi kwexesha eliqhelekileyo, iTshayina yayine-jigsaw puzzle, eyaziwa ngokuba yi-tangram. Abanye abantu bakholelwa ukuba le yi-jigsaw puzzle endala kwimbali yoluntu.
Indlela yanamhlanje yokusebenzisa iphazili yejigsaw yazalwa eNgilane naseFransi ngeminyaka yoo-1860.
Ngo-1762, umthengisi weemaphu ogama linguDima eFransi wayenesifiso sokusika imephu ibe ziinxalenye ezininzi aze ayenze ibe yiphazili ethengiswayo. Ngenxa yoko, umthamo wentengiso wawungaphezulu kakhulu kunemephu yonke.
Kwangaloo nyaka eBritane, umsebenzi wokushicilela uJohn Spilsbury wasungula iphazili yokuzonwabisa, ekwayeyona phazili yanamhlanje yokuqala. Indawo awaqala kuyo yimephu. Wancamathisela ikopi yemephu yaseBritane etafileni, wayisika ibe ziingceba ezincinci ecaleni komda wendawo nganye, waza wayisasaza ukuze abantu bayigqibezele. Ngokucacileyo le yingcinga elungileyo enokuzisa inzuzo enkulu, kodwa uSpilsbury akanalo ithuba lokubona into ayivulileyo ithandwa kuba wafa eneminyaka engama-29 kuphela.
Ngeminyaka yoo-1880, iiphazili zaqala ukuhlukana nemida yeemaphu zaza zongeza imixholo emininzi yembali.
Ngo-1787, indoda yaseNgilani, uWilliam Darton, yapapasha iphazili enemifanekiso yabo bonke ookumkani baseNgilani, ukusuka kuWilliam uMnqobi ukuya kuGeorge III. Le phazili ngokucacileyo inomsebenzi wokufundisa, kuba kufuneka ufumanise ukulandelelana kookumkani abalandelelanayo kuqala.
Ngowe-1789, uJohn Wallis, indoda yaseNgilani, wasungula iphazili yendalo, eyaba yeyona nto iphambili kwihlabathi lephazili elilandelayo.
Nangona kunjalo, kule minyaka ingamashumi eminyaka, le phazili ibisoloko ingumdlalo wabantu abazizityebi, kwaye ayinakuthandwa ngabantu abaqhelekileyo. Isizathu silula kakhulu: Kukho iingxaki zobugcisa. Kwakungenakwenzeka ukwenza imveliso yoomatshini abaninzi, kufuneka itsalwe ngesandla, ifakwe imibala kwaye inqunyulwe. Ixabiso eliphezulu lale nkqubo inzima lenza ixabiso lephazili lifane nomvuzo wabasebenzi abaqhelekileyo inyanga enye.
Kude kube sekuqaleni kwenkulungwane ye-19, kukho inkqubela phambili kwezobuchwepheshe kwaye kwafezwa imveliso enkulu yemizi-mveliso yeephazili zejigsaw. Ezo phazili zinkulu ziye zaba lixesha elidlulileyo, zathatyathelw’ indawo ziziqwenga ezilula. Ngo-1840, abavelisi baseJamani naseFransi baqala ukusebenzisa umatshini wokuthunga ukusika iphazili. Ngokuphathelele izixhobo, i-cork kunye nekhadibhodi zathatha indawo yephepha elilukhuni, kwaye ixabiso lehla kakhulu. Ngale ndlela, iiphazili zejigsaw zithandwa kakhulu kwaye zinokusetyenziswa ziiklasi ezahlukeneyo.
Iiphazili zingasetyenziselwa ukusasaza iindaba zopolitiko. Ngexesha leMfazwe Yehlabathi yokuQala, omabini amacala alwayo ayethanda ukusebenzisa iiphazili ukubonisa ubugorha nokuqina kwamajoni awo. Kakade ke, ukuba ufuna ukufezekisa isiphumo, kufuneka uhlale unolwazi ngeziganeko zangoku. Ukuba ufuna ukuhlala unolwazi ngeziganeko zangoku, kufuneka wenze iphazili ngokukhawuleza, nto leyo eyenza umgangatho wayo ube nzima kakhulu kwaye ixabiso layo libe liphantsi kakhulu. Kodwa nangona kunjalo, ngelo xesha, iphazili yayiyindlela yokwazisa eyayihambelana namaphephandaba kunye nezikhululo zerediyo.
Kwanakwixesha loXinzelelo olukhulu emva kwengxaki yezoqoqosho ka-1929, iiphazili zazisathandwa. Ngelo xesha, abantu baseMelika babenokuthenga iphazili yejigsaw yeziqwenga ezingama-300 kwiindawo zokuthengisela amaphephandaba ngeesenti ezingama-25, baze balibale ubunzima bobomi ngephazili.
Ixesha lokuthumela: Novemba-22-2022



